72 uur zonder stroom. Hoe goed zijn inwoners voorbereid?
Het kaartspel 72 Uur Blackout: een werkvorm bij Denk vooruit.
Denk vooruit vraagt inwoners om een noodpakket, een noodplan en een gesprek met de mensen om hen heen. Het spel is de avond waarop dat gesprek plaatsvindt. Honderd kaarten in vier fases, van het eerste uur tot de derde dag, gespeeld aan de eigen keukentafel. Aan het eind weten de spelers wat er al in huis is, wat mist en wat ze als eerste gaan regelen.
Van informeren naar activeren.
De campagne Denk vooruit doet het informeren, en dat werkt. Meer mensen hebben een noodpakket in huis. Eén stap blijft achter: het plan.
Het aandeel Nederlanders met een volledig noodpakket en met een volledig noodplan, voor en na de campagne. Het plan is ruim verdubbeld, en bijna negen op de tien mensen hebben er nog geen.
Dienst Publiek en Communicatie, campagne-effectonderzoek Denk vooruit, gepubliceerd 4 juni 2026 (communicatierijk.nl).
Daar zit het gat tussen weten en doen. Een landelijke boodschap komt tot aan de voordeur; wat erachter gebeurt, moeten mensen zelf regelen. Voorbereiding is wat thuis en in de straat geregeld is: wie heeft water in huis, wie kent de buurvrouw die alleen woont, wie weet welke zender je aanzet als het netwerk wegvalt.
Gemeenten en veiligheidsregio's bevorderen zelf- en samenredzaamheid. Aan tafel blijken die twee één gesprek te zijn: de vraag wat je in huis hebt, loopt vanzelf over in de vraag wie je kent. Dat gesprek heeft een vorm nodig.
“Gemeenten geven (...) de voorkeur aan fysieke communicatieactiviteiten, vanwege de persoonlijke interactie en de veronderstelde hogere effectiviteit.”
Het spel versnelt en versterkt de voorbereiding.
Denk vooruit vraagt inwoners drie dingen: stel een noodpakket samen, maak een noodplan en praat erover. Voor inwoners is dat een proces van bewustwording en voorbereiding dat nooit af is. Ze regelen iets, doen nieuwe inzichten op, merken wat er nog mist en werken weer aan het pakket en het plan. Het spel versnelt dat proces: in één avond is zichtbaar wat er al is en wat ontbreekt. En het versterkt de campagne: wat Denk vooruit vraagt, gebeurt aan tafel.
De drie stappen komen van denkvooruit.nl/bereid-je-voor, de landelijke campagne. 72 Uur Blackout is een eigen uitgave en een aanvullend instrument bij die campagne.
Denk vooruit, stap 3: Praat erover“Praat met de mensen om je heen wat jullie kunnen doen om er voor te zorgen dat iedereen veilig is.”
Dat vraagt Denk vooruit van inwoners. Met deze kaarten komt dat gesprek op gang.
Elke kaart stelt één vraag. Bij Weten gaat het om een feit. Bij Begrijpen om een situatie: wat is de beste keuze? Bij Doen staat iemand op om iets te zoeken, te laten zien of te doen. Op de achterkant staat het antwoord, en wat de spelers ermee kunnen.
Tik op een kaart voor de achterkant.
Een avond aan tafel, in vier fases.
Zes kaarten van één fase op tafel.
Spelers schudden de stapel van een fase en leggen zes kaarten klaar. Pen, papier en een telefoon als klok pakken ze zelf. Dat is meteen de eerste oefening.
Om de beurt een kaart, en een antwoord.
Wie aan de beurt is, leest een kaart voor en antwoordt. Dan de achterkant: klopt het, en hoe denken de anderen erover? Na zes kaarten begint de volgende fase weer bij stap 1.
Punten per persoon en samen.
Samen zien ze hoe ver ze komen door de vier fases. Per persoon zien ze op wie ze kunnen rekenen. Verliezen kan niet.
Eén ding om te regelen.
Samen kiezen ze wat ze als eerste regelen, en schrijven het op. Wie later opnieuw speelt, ziet wat er veranderd is.
Vier fases, in de volgorde waarin het thuis misgaat.
Licht, wifi en de cv-ketel vallen uit, ook al blijft het gas stromen. In een flat is het water direct weg.
Het mobiele netwerk valt weg. De radio op batterijen wordt de enige informatiebron.
Telefoons raken leeg, de koelkast moet leeg, het huis koelt af.
Na twee dagen wordt het ernstig. Geen douche. Werkt de wc nog? En de vraag wordt: blijven of weggaan?
Lege schappen in de winkel, je eigen voorraad slinkt, en de zorg voor de buren wordt een afspraak van de hele straat.
Al pratend merken spelers wat er mist, en wat er al is. Drie dingen tellen mee.
Voorlichting gaat vooral over spullen. Wat mensen kunnen en wie ze kennen, hebben ze al. Ze zien het alleen niet als voorbereiding. Het spel eindigt daarom met de boodschap:
Je hebt meer dan je denkt.
Vertrouw op wat je al kunt en wie je kent.
Gebaseerd op onderzoek.
Wat in het eerste uur telt, is iets anders dan wat op dag drie telt. De vier fases volgen de volgorde waarin voorzieningen uitvallen, zoals die bekend is uit evaluaties van eerdere stroomstoringen.
De vragen zijn gekozen op wat mensen aantoonbaar niet weten.
Die kennis komt uit onderzoek naar eerdere stroomstoringen, uit de adviezen van Denk vooruit, het Rode Kruis en de veiligheidsregio's, en uit gedragsonderzoek naar waarom voorbereiding uitblijft. De kaarten zijn tegen diverse bronnen nagetrokken; wat niet standhield, is geschrapt. De stroomstoring in Spanje en Portugal in april 2025 komt terug in de kaarten: de treinen die stilstonden, de winkels die alleen contant aannamen, het ziekenhuis op noodstroom. De storing in Berlijn in januari 2026, tot ruim vier dagen midden in de winter, bevestigt wat de kaarten over warmte zeggen: zonder stroom valt bijna elke verwarming uit, ook die op gas of olie. En wat de evaluaties steeds laten zien: de meeste mensen blijven rustig en helpen elkaar.
Bronnen uit binnen- en buitenland, onder meer: NIPV en Veiligheidsregio Kennemerland, evaluatie van de stroomstoring in Spanje en Portugal (2025); Veiligheidsregio Groningen en Waterbedrijf Groningen; Senaat van Berlijn, antwoorden aan het Abgeordnetenhaus over de stroomstoring van januari 2026; Nationaal Crisisplan Elektriciteit (2021); de Duitse studie voor de Bundestag naar de gevolgen van een langdurige stroomuitval (TAB, 2011); de adviezen van Denk vooruit en het Rode Kruis.
Zo zet je het in.
Voorbereiding kan beginnen in de eigen organisatie en gaat met de medewerkers mee naar huis. Wie thuis voorbereid is, heeft in een noodsituatie ruimte om iets voor anderen te doen: in de buurt, of op het werk.
Bij een campagne, een informatiemarkt of een voorlichtingsactie. Inwoners spelen het thuis, met partner, huisgenoten, ouders of buren.
Een buurtavond of bewonersavond, met één doos per tafel.
Als attentie, of bij een bijeenkomst van een gemeente of bedrijf. Het spel voert thuis het gesprek dat een werkgever zelf niet kan voeren.
Alles op een rij om door te sturen: download de folder (pdf, 0,6 MB).
Intekenen of proefexemplaar.
Voor organisaties die inwoners, bewoners, leden of medewerkers willen helpen zich voor te bereiden op een lange stroomuitval. Kies in het formulier een van de twee opties. Je krijgt antwoord per e-mail.
- Spel uit voorraad€ 14,50per spel, vanaf 10 stuks
- Verzending€ 9,95per order, gratis vanaf 25 stuks
- Eigen editie met logoop aanvraaghet logo van je gemeente, regio of organisatie op de doos; geef je interesse aan bij een proefexemplaar
- Proefexemplaar€ 35verzending inbegrepen, verrekend met je order binnen drie maanden
Zodra de eerste exemplaren er zijn, hoor je het. Intekenen is niet bindend: het wordt pas een order na jouw bevestiging.
Prijzen exclusief btw. Betaling op factuur, binnen 30 dagen. Levering op één adres in Nederland.
Voor je aanvraagt.
Is het spel al leverbaar?
Nog niet. Zodra de eerste exemplaren er zijn, krijgen de mensen op de intekenlijst als eerste bericht. Intekenen verplicht je tot niets en helpt om de oplage goed te plannen.
Kan ik het als particulier bestellen?
Nee. Het spel is er voor organisaties die zich inzetten voor maatschappelijke weerbaarheid en het willen gebruiken als activerende werkvorm bij de voorbereiding op een langdurige stroomuitval. Particulieren kunnen het niet zelf bestellen.
Wat zit er in de doos?
100 speelkaarten in vier fases, 6 bonuskaarten voor als het langer duurt dan 72 uur, 2 kaarten met spelvarianten en de spelregels aan de binnenkant van het deksel. Pen, papier en een klok pakken spelers zelf.
Hoe lang duurt een avond?
Een fase spelen duurt ongeveer een kwartier. Alle vier op één avond is ongeveer een uur. Eén fase per keer kan ook. Het spel is voor 2 tot 6 spelers.
Voor wie is het spel bedoeld?
Voor volwassenen die zich thuis willen voorbereiden, samen met de mensen om hen heen: partner, huisgenoten, ouders, buren. Jij koopt het in en geeft het door, bijvoorbeeld bij een campagne, een buurtavond, een informatiemarkt of als attentie aan je medewerkers.
Moet iemand het begeleiden?
Nee. Mensen spelen het zelf, thuis aan tafel. De spelregels staan aan de binnenkant van het deksel. Het kan ook in een groep, bijvoorbeeld op een buurtavond, met één doos per tafel. Meer uitleg voor spelers staat op 72uurblackout.nl/thuis; de QR-code in de doos verwijst daarheen.
Maakt het mensen bang?
Nee. Het gaat over gewone huizen, gewone spullen en drie dagen. Spelers ontdekken wat ze missen, en ze ontdekken wat ze al hebben. Verliezen kan niet. Het spel eindigt met: je hebt meer dan je denkt.
Wat is een eigen editie met logo?
Het is mogelijk een eigen editie met het logo van je gemeente, regio of organisatie op de doos te laten maken. De kaarten blijven hetzelfde. De prijs hangt af van het aantal en de uitvoering. Laat je interesse weten via het formulier of mail naar info@72uurblackout.nl, dan hoor je meer.
Kunnen de kaarten worden aangepast aan onze gemeente?
Nee, de kaarten zijn voor heel Nederland geschreven. Op de achterkanten staan wel dingen om zelf uit te zoeken, zoals welke zender in de eigen regio uitzendt bij een storing. Daar komt de informatie van je eigen gemeente of regio vanzelf ter sprake.
Hoe verhoudt het spel zich tot Denk vooruit?
Het is een aanvullend instrument bij de drie stappen van Denk vooruit, de landelijke campagne. Het spel is een eigen uitgave van de Zaak voor Crisiskunde.
Hoe verloopt bestellen en betalen?
Je krijgt per e-mail een orderbevestiging, en na levering een factuur op naam van je organisatie. Betalen doe je op factuur, binnen 30 dagen. Heb je een inkooporder of leveranciersgegevens nodig? Mail naar info@72uurblackout.nl.
Is het spel veilig?
Het spel bestaat uit bedrukt karton: kaarten en een doos, zonder losse onderdelen en zonder elektronica. Voor het kaartkarton, de drukinkt en de lak is er een verklaring volgens EN 71-3. Die Europese norm stelt grenzen aan schadelijke stoffen die uit het materiaal kunnen vrijkomen. Daarnaast zijn er verklaringen over REACH en PFAS. Inkopers kunnen de verklaringen opvragen via info@72uurblackout.nl. Het spel is gemaakt voor volwassenen en wordt niet als speelgoed op de markt gebracht.
Hoe gaat het na de aanvraag?
Je krijgt direct een bevestiging per e-mail. Bij intekenen hoor je het zodra de oplage er is, en bevestig je je order met een antwoord op die mail. Bij een proefexemplaar hoor je wanneer het verstuurd wordt.